Μέσα σε μια κουζίνα αεροπορικού catering: από πού προέρχεται πραγματικά το φαγητό στο αεροπλάνο

Έχεις δαγκώσει ποτέ ένα ελαφρώς λαστιχωτό γεύμα εν πτήσει και αναρωτηθεί ποιος στο καλό το έφτιαξε και πότε; Είναι μια απολύτως εύλογη ερώτηση. Ο δίσκος μπροστά σου δεν ετοιμάστηκε πρόχειρα σε μια μικροσκοπική κουζίνα του αεροσκάφους πριν από μία ώρα. Είναι το τελικό προϊόν μιας επιχείρησης logistics που ξεκινά στο έδαφος, μερικές φορές ακόμη και μία ολόκληρη ημέρα πριν επιβιβαστείς.

Από πού προέρχεται λοιπόν πραγματικά το φαγητό των αεροπορικών εταιρειών, τι συμβαίνει με αυτό αφού τελειώσεις το φαγητό σου και μπορείς απλώς να παρακάμψεις όλη τη διαδικασία και να φέρεις το δικό σου; Ας δούμε τι συμβαίνει στα παρασκήνια.

Τι συμβαίνει πραγματικά πριν το γεύμα σου φτάσει στο καρότσι

Το γεύμα σου εν πτήσει μαγειρεύεται, ψύχεται και σφραγίζεται πολύ πριν από την απογείωση. Δεν ετοιμάζεται φρέσκο στον αέρα, όσο φρέσκο κι αν φαίνεται όταν φτάνει στο τραπεζάκι σου. Οι ομάδες αεροπορικού catering εργάζονται με ένα αυστηρό πρόγραμμα που σχεδιάζεται αντίστροφα: τα γεύματα μαγειρεύονται σε μεγάλες ποσότητες, ψύχονται γρήγορα για να παραμείνουν ασφαλή και στη συνέχεια μοιράζονται σε ατομικούς δίσκους με το χέρι ή με μηχανή, ανάλογα με το πιάτο.

Από εκεί, οι δίσκοι φορτώνονται στα καρότσια με αυστηρή σειρά, σύμφωνα με τον ακριβή αριθμό γευμάτων, τα ειδικά αιτήματα και τη σειρά εξυπηρέτησης της συγκεκριμένης πτήσης. Αν η σειρά είναι λάθος, ένα μέλος του πληρώματος καμπίνας μπορεί να καταλήξει να ψάχνει ολόκληρο το καρότσι εν μέσω του σερβιρίσματος για να βρει το ένα χορτοφαγικό γεύμα που βρίσκεται στο πίσω μέρος. Τα καρότσια παραδίδονται στο αεροσκάφος ώρες πριν αρχίσει καν η επιβίβαση, παραμένουν ψυχόμενα σε όλη τη διαδρομή και θερμαίνονται μόνο όταν το αεροπλάνο βρίσκεται ήδη στον αέρα. Μέχρι τη στιγμή που ένα μέλος του πληρώματος καμπίνας θα σου δώσει το γεύμα σου, αυτό έχει ήδη υποστεί περισσότερους χειρισμούς από τα περισσότερα τρόφιμα που θα φας ολόκληρη την εβδομάδα.

Μέσα σε μια εγκατάσταση αεροπορικού catering

Αυτές δεν είναι κουζίνες εστιατορίων. Είναι επιχειρήσεις βιομηχανικής κλίμακας, με ορισμένες να παράγουν δεκάδες χιλιάδες γεύματα την ημέρα για δεκάδες πτήσεις ταυτόχρονα. Μια τυπική εγκατάσταση χωρίζεται σε ζώνες: προετοιμασία ζεστών φαγητών, κρύα προετοιμασία, γραμμές συναρμολόγησης δίσκων και ψυχόμενη αποθήκευση, όλα χρονισμένα ώστε να εξυπηρετούν ένα τεράστιο πρόγραμμα φόρτωσης που δεν έχει περιθώριο για καθυστερήσεις.

Εταιρείες όπως η Gate Gourmet και η dnata Catering λειτουργούν τέτοιες εγκαταστάσεις σε μεγάλα αεροδρόμια σε όλο τον κόσμο, συχνά προμηθεύοντας γεύματα σε πολλές αεροπορικές εταιρείες από μία μόνο τοποθεσία. Είναι λιγότερο μια «κουζίνα αεροπορικής εταιρείας» και περισσότερο ένα μικρής κλίμακας εργοστάσιο τροφίμων, σχεδιασμένο εξ ολοκλήρου γύρω από την ακρίβεια στον χρόνο και όχι τη μαγειρική φινέτσα. Το γεύμα στον δίσκο σου πιθανότατα δεν βρέθηκε ποτέ κοντά στην ίδια την αεροπορική εταιρεία μέχρι τη στιγμή που το καρότσι μπήκε στο αεροπλάνο.

Γιατί το φαγητό στο αεροπλάνο έχει διαφορετική γεύση στα 10.000 μέτρα

Να το σημείο που ακούγεται επινοημένο, αλλά δεν είναι: ο αέρας σε μια καμπίνα υπό πίεση είναι ξηρός και η ίδια η πίεση της καμπίνας μειώνει την αίσθηση της γεύσης, ιδιαίτερα για τις αλμυρές και τις γλυκές γεύσεις. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η ικανότητά σου να αντιλαμβάνεσαι τη γλυκιά γεύση μπορεί να μειωθεί έως και κατά 30% στον αέρα.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους τα γεύματα των αεροπορικών εταιρειών είναι συχνά πιο έντονα καρυκευμένα από το φαγητό που θα έτρωγες στο έδαφος. Οι εταιρείες catering αντισταθμίζουν τους γευστικούς κάλυκες που, κυριολεκτικά, δεν λειτουργούν στο 100% εκεί πάνω. Αυτός είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο ο χυμός ντομάτας, από όλα τα πράγματα, τείνει να έχει αισθητά καλύτερη γεύση κατά τη διάρκεια της πτήσης από ό,τι στο επίπεδο της θάλασσας. Αποδεικνύεται ότι το ύψος έχει τις δικές του απόψεις για τη γεύση και δεν είναι πάντα αυτές που θα περίμενες.

Τι συμβαίνει με το φαγητό που δεν καταναλώνεται

Αυτό είναι το μέρος που οι επιβάτες σπάνια σκέφτονται: αν το γεύμα σου μείνει ανέγγιχτο και σφραγισμένο, συνήθως δεν επαναχρησιμοποιείται. Σε πολλές διεθνείς πτήσεις, τα ανέγγιχτα τρόφιμα και οι συσκευασίες αντιμετωπίζονται ως κίνδυνος βιοασφάλειας και καταστρέφονται μετά την προσγείωση, ώστε να αποφεύγεται η μεταφορά παρασίτων ή ασθενειών πέρα από τα σύνορα μέσω των απορριμμάτων τροφίμων. Ακόμη και στις πτήσεις εσωτερικού, οι κανόνες ασφάλειας τροφίμων σημαίνουν ότι, μόλις ένας δίσκος φύγει από το catering, συνήθως δεν σερβίρεται ξανά.

Οπότε εκείνο το απολύτως καλό, ακόμη σφραγισμένο ψωμάκι που δεν άγγιξες; Στις περισσότερες περιπτώσεις, πετιέται μόλις προσγειωθεί το αεροπλάνο. Οι αεροπορικές εταιρείες προσπαθούν τα τελευταία χρόνια να μειώσουν αυτή τη σπατάλη, αλλά προς το παρόν η έννοια των «περισσευμάτων» ουσιαστικά δεν υπάρχει στο αεροπορικό catering.

Μπορείς να φέρεις το δικό σου φαγητό στο αεροπλάνο;

Καλά νέα: στις περισσότερες περιπτώσεις, ναι. Τα στερεά τρόφιμα επιτρέπονται γενικά στον έλεγχο ασφαλείας του αεροδρομίου και στην καμπίνα, είτε πρόκειται για ένα σάντουιτς, σνακ ή ένα ολόκληρο συσκευασμένο γεύμα. Οι περιορισμοί αφορούν κυρίως υγρά και τζελ: οτιδήποτε ξεπερνά τα 100 ml στη χειραποσκευή σου, όπως σούπες, γιαούρτια ή τρόφιμα που αλείφονται, υπόκειται στους ίδιους κανόνες με οποιοδήποτε άλλο υγρό. Η παραδοτέα αποσκευή είναι πολύ πιο ευέλικτη αν σκοπεύεις να πάρεις μαζί σου κάτι πιο ογκώδες ή πιο δύσκολο στη μεταφορά.

Όταν το γεύμα είναι το μικρότερο από τα προβλήματά σου

Όλη αυτή η ακρίβεια στον προγραμματισμό πίσω από το γεύμα σου είναι πραγματικά εντυπωσιακή, μέχρι μια καθυστέρηση ή ακύρωση να ανατρέψει ολόκληρο το πρόγραμμα και να σε αφήσει να περιμένεις στην πύλη με μόνη επιλογή το μηχάνημα αυτόματης πώλησης. Αν σου συμβεί αυτό, αξίζει να ελέγξεις αν δικαιούσαι αποζημίωση. Δες το εργαλείο ελέγχου αποζημίωσης στο Kathisterisi-Ptisis.gr, χρειάζεται μόνο λίγα λεπτά και σου λέει ακριβώς τι δικαιούσαι, μπορεί να έχεις δικαίωμα αποζημίωσης έως €600.